Osmanlı’nın Borçlarını Kim, Ne Kadar Ödedi ?

09 Şubat 2026, 17:25

Biz Rumeliyiz Platformu

Osmanlı’nın Borçlarını Kim, Ne Kadar Ödedi?

Rakamlarla Türkiye Cumhuriyeti Gerçeği

Osmanlı Devleti’nin dış borçları Lozan Antlaşması ile paylaştırıldı. Bu borçların en büyük bölümünü üstlenen ve fiilen ödeyen devlet, Türkiye Cumhuriyeti oldu.

Osmanlı Borçlarının Toplamı

Osmanlı Devleti’nin 1914 itibarıyla dış borç stoku: Yaklaşık 160–170 milyon Osmanlı lirası. Altın karşılığıyla yaklaşık 140–150 milyon altın frank

(Bu borçların büyük bölümü Fransız, İngiliz ve Alman alacaklılara aitti.)

Lozan’da Türkiye’ye Düşen Pay

1923 Lozan Antlaşması – Mali Hükümler (Financial Clauses) uyarınca: Osmanlı borçları, imparatorluktan ayrılan devletler arasında nüfus ve gelir esasına göre paylaştırıldı.En büyük pay Türkiye’ye verildi.

Türkiye Cumhuriyeti’nin üstlendiği borç:

84,6 milyon altın frank. Bu rakam, Lozan’a ekli Osmanlı Kamu Borcu Cetvelinde açıkça yer alır.

Ödemeler Ne Zaman ve Nasıl Yapıldı ?

1928 Paris Anlaşması ile ödeme takvimi kesinleştirildi. Ödemeler 1929 yılında başladı. Türkiye, borçlarını aksatmadan ve yeniden yapılandırarak ödedi.

Son ödeme tarihi: 1954

Yani Türkiye Cumhuriyeti: Osmanlı’dan kalan borç yükünü yaklaşık 25 yıl boyunca taşıdı ve tamamen kapattı.

Bugünkü Parayla Ne Anlama Geliyor?

Ekonomik tarihçilerin ortak kabulüne göre:

84,6 milyon altın frank, bugünkü değerle yaklaşık 8–10 milyar ABD doları seviyesinde bir yüktür (altın karşılığı ve satın alma gücü esas alındığında).

Bu, genç bir devlet için son derece ağır bir mali sorumluluktu.

Bu Gerçek Neyi Gösteriyor?

Cumhuriyet “borçları reddetmedi” “Osmanlı bizim değil” demedi. Devlet ciddiyetiyle yükümlülüklerini yerine getirdi.

Bu yüzden: sıkı bütçe politikası, dış borçtan kaçınma refleksi, devletçilik uygulamaları bir ideoloji değil, mecburiyetti.

Sonuç

Osmanlı Devleti’nin borçlarını:

❌ İngiltere ödemedi

❌ Fransa silmedi

❌ Tarih yok saymadı

Türkiye Cumhuriyeti ödedi.

Hem de kuru gürültüyle değil, makbuzla.

Kaynaklar: