MAARİF MODELİ'NİN COĞRAFYASI

MAARİF MODELİ'NİN COĞRAFYASI

Yeni müfredat gerçekten yeni bir eğitim anlayışı mı getiriyor, yoksa eski sorunları yeni kavramlarla mı anlatıyoruz?

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli büyük hedeflerle yola çıktı...

Beceri, eleştirel düşünme, problem çözme, veri okuryazarlığı, mekânsal düşünme…

Kulağa oldukça iyi geliyor.

Peki sınıfta durum gerçekten böyle mi?

Bir Coğrafya öğretmeni olarak özellikle 11. Sınıf müfredatına baktığımda, bu sorunun üzerinde ciddi biçimde odaklanmamız gerektiğini düşünüyorum.

Çünkü yeni müfredatın en önemli problemi bana göre hedeflerinde değil, uygulanabilirliğinde.

Coğrafya, metin okuyup soru çözmekten ibaret değildir.

Yeni kitaplarda okuma parçaları ve bu metinlere bağlı sorular önemli bir yer tutuyor.

Oysa Coğrafya; yalnızca okunacak değil, görülecek, ölçülecek, haritalanacak ve sahada gözlemlenecek bir bilimdir.

Öğrencinin bir metni okuyup soruları cevaplaması elbette değerlidir.

Ama İzmir'in nüfus değişimini gerçek verilerle incelemek, kentsel büyümeyi harita üzerinde görmek veya bir afet riskini kendi yaşadığı bölge üzerinden analiz etmek çok daha güçlü bir öğrenme deneyimidir.

Coğrafya kitabında daha fazla metinden çok; harita, veri, grafik, uydu görüntüsü, saha çalışması ve uygulama görmek istiyoruz.

Yeni 11. Sınıf programının en dikkat çekici başlıklarından biri web tabanlı CBS.

Öğrenciden harita okuması, haritayı analiz etmesi, çıkarım yapması ve basit harita oluşturması bekleniyor.

Son derece doğru.

Ama bunun karşılığında şu soruları sormamız gerekiyor...

Hangi CBS platformu? 

Hangi veri? 

Hangi bilgisayar? 

Hangi internet? 

Hangi ders planı?

Daha önemlisi...

Öğretmen bu uygulamayı nasıl öğretecek?

MEB'in CBS konusunda eğitimler düzenlediği ve yeni materyaller geliştirdiği doğru.

Ancak birkaç yüz öğretmene verilen eğitim, Türkiye'nin bütün coğrafya öğretmenlerinin sınıfta CBS uygulayabilmesi için yeterli mi?

Öğretmenden yeni bir beceri bekliyorsak, önce o beceriyi öğretmene kazandırmamız gerekmez mi?

Öğretmene öğretmediğimiz bir şeyi öğrenciden bekleyemeyiz.

Bir de müfredat değişikliğinin adalet boyutu var.

Yıllardır uygulanan Coğrafya müfredatı büyük ölçüde değişti. Konuların sırası, içeriği ve öğretim yaklaşımı yeniden düzenlendi.

11.Sınıf Coğrafya kitabının müfredatı neredeyse tamamen değiştirilmiş. Madde döngüleri, ekosistem, biyomlar, ekstrem olaylar, ilk kültür merkezleri vb konular yeni müfredattan çıkarılmış. 

Elbette değişim olabilir.

Ancak eğitimde her değişimin bir de geçiş adaleti olmalıdır.

Farklı yıllarda farklı müfredatlarla yetişen öğrenciler aynı yükseköğretim sınav sisteminde buluşacaksa şu soru mutlaka açık biçimde cevaplanmalı... 

"Hangi öğrenci hangi müfredattan sorumlu olacak?"

Çünkü bir öğrenciyi eğitimini almadığı, okulunda görmediği bir içerikle sınamak yalnızca müfredat meselesi değil; ölçme ve fırsat eşitliği meselesidir.

MEB'in daha önce yaptığı açıklamalarda yeni müfredatla yetişen öğrencilerin dört yıl sonra yeni müfredata uygun YKS'ye gireceği, geçiş sürecindeki öğrencilerin ise mevcut program üzerinden sınava alınacağı belirtilmişti.

Ancak bu geçiş döneminin bütün ayrıntıları öğrenciler açısından açık, anlaşılır ve öngörülebilir olmalıdır.

Aslında Coğrafya açısından modelin savunduğu birçok şey doğru yönde...

Daha fazla veri, daha fazla harita, daha fazla analiz, daha fazla mekansal düşünme…

İtirazımız bunlara değil.

İtirazımız, hedef ile imkan arasındaki mesafeye.

Bir müfredatı değiştirmek kolaydır.

Asıl mesele o müfredatı sınıfta yaşatabilmektir.

Öğretmeni hazırlamadan, altyapıyı oluşturmadan, uygulama materyallerini sağlamadan, geçiş sürecini netleştirmeden yeni bir müfredat yazmak, eğitimde dönüşüm için tek başına yeterli midir?

Coğrafya bize mekanı okumayı öğretir.

Şimdi eğitim sisteminin de kendi mekanını okuması gerekiyor...

Okulun imkanlarını, öğretmenin hazırlığını, öğrencinin koşullarını ve sınav sisteminin gerçeklerini…

Çünkü eğitimde değişim, kitap değiştiğinde değil; öğrencinin öğrenme biçimi değiştiğinde gerçekleşir.

Ve unutmayalım...

"Haritadaki çizgileri değiştirmek kolaydır.

Asıl mesele, o çizgilerin sınıftaki karşılığını değiştirebilmektir."